- Физикалық даму — қарқынды физикалық өсу
- Қозғалысқа деген қажеттілік
- Дербестікке ұмтылу
- Бала өзі туралы бірінші жақта сөйлей бастайды
- Бала өзін жеке адам ретінде сезіне бастайды
⚡ Осы кезде ДАҒДАРЫС басталады — бала «тыңдамай» бастайды!
Кез келген дағдарыс — бұл «қалаймын» мен «мүмкіндігім» арасындағы ішкі қайшылық.
Бір жағынан, баланың көптеген тілектері оның нақты мүмкіндіктеріне сай келмейді, екінші жағынан, ол ересектердің тұрақты қамқорлығына тап болады.
Бала қолынан келгенше қарсылық білдіреді!
Тыңдаулы бала → ашуланшақ, талапшыл, қыр, өжет, тентек бала болып өзгереді
Бала сұранысты орындаудан бас тартады — оған қаламайтындықтан емес, тек оны сұрағандықтан!
Мысалы: Анасы серуенге шығуды ұсынады. Бала: «Бармаймын!» — дейді. Себебі бұл ана ұсынды, ол өзі шешкен жоқ!
💡 Не істеу керек? «Тамақ жейсің бе?» деген сұрақтың орнына «Гречка жейсің бе, әлде күріш?» деп сұраңыз — балаға таңдау беріңіз.
Бала бірдеңені қатты қалағандықтан емес, оны талап еткендіктен талап етеді: «Мен солай шештім!»
Мысалы: Бала доп сұрайды. Ана кітап ұсынады. Бала кітаптың қызықтырақ екенін түсінеді, бірақ: «Доп бер!» — дейді.
💡 Не істеу керек? Бірнеше минут күтіңіз. Бала өзі «пісіп жетіледі» және өзі кітап сұрайды.
Қырсықтық → ашуланшақтық → невроздар → жүйке жүйесінің бұзылуы → өтірікшілік тудырады
Ата-аналардың қателігі — баланың нақты мүмкіндіктерін ескермей, тәртіпке тым жоғары талаптар қою.
Тырышпақтық
Кез келген себеппен жылау, назар аудартуға тырысу
Қырсықтық
Ата-ана талабына жауап, өз бетінше шешімді қалау
Истерика
Қатты жылау, айқай, басын қабырғаға соғу
Истериканың пайда болу шарттары:
- Шаршау
- Ыңғайсыз орта
- Нашар денсаулық
- Жоғары эмоционалды қозғыштық
- Сезімталдық
- Белгілерді алдын ала байқауды үйреніңіз
- Баланың назарын іс-әрекетке аударыңыз
- Балаға оның эмоционалды күйін атаңыз
- Балаға салдарлары туралы шындықты айтыңыз
- Ең алдымен ашуланбаңыз, өзіңізді ұстаңыз
- Истерика сәтінде ұзақ түсіндірмелер бермеңіз
- Баланың назарын аударуға тырысыңыз
- Талабын неге орындамайтыныңызды түсіндіріңіз
- Бейтаныс адамдардың кеңестеріне мән бермеңіз
- Провокацияға бермеңіз
- Баланы қылықтары үшін кешірім сұрауға үйретіңіз
- Бүкіл отбасымен бірыңғай тыйым жасаңыз
- Дағдарыс 2,5 жастан басталып, 3,5-4 жаста аяқталуы мүмкін.
- Икемді болыңыз, баланың құқықтары мен міндеттерін кеңейтіңіз.
- Балаға дербес болуға рұқсат беріңіз.
- Бала сіздің мінезіңізді сынайтынын есте сақтаңыз. Берік болыңыз.
- Тыйымдар тым көп болмауы керек.
- Бала сіздің іс-әрекеттеріңізді қайталайды — өзіңізді бақылаңыз.
- Қырсықтық кезінде баланың назарын бейтарап нәрсеге аударыңыз.
- Ойынды қолданыңыз: аюды тамақтандыру ойнаңыз!
- Баланың қаншалықты үлкен екенін атап өтіңіз.
- Баланы жақсы көріңіз — қыр, тентек кезінде де!
🌟 Сізге сабыр мен даналық тілейміз — бәрі сәтті болады!
- Физическое развитие — интенсивный физический рост
- Потребность в движении
- Стремление к самостоятельности
- Ребёнок начинает говорить о себе в первом лице
- Ребёнок начинает осознавать себя как личность
⚡ В этот момент начинается КРИЗИС — ребёнок перестаёт «слушаться»!
Любой кризис — это внутреннее противоречие между «хочу» и «могу».
С одной стороны, множество желаний ребёнка не соответствуют его реальным возможностям (внутренний конфликт), с другой — он сталкивается с постоянной опекой взрослых (внешний конфликт).
Ребёнок сопротивляется как может!
Послушный ребёнок → превращается в раздражительного, требовательного, упрямого, капризного
Ребёнок отказывается выполнять просьбу — не потому, что не хочет, а только потому, что его попросили!
Пример: Мама предлагает пойти гулять. Ребёнок, который любит прогулки, вдруг: «Не пойду!» Почему? Потому что предложила мама, а не он сам решил!
💡 Что делать? Вместо «Будешь кушать?» спрашивайте «Ты будешь гречку или рис?» — давайте ребёнку выбор.
Ребёнок требует не потому что сильно хочет, а потому что потребовал: «Я так решил!»
Пример: Ребёнок просит мяч. Мяча нет, мама предлагает любимую книгу. Ребёнок понимает, что книга интереснее, но всё равно: «Дай мяч!»
💡 Что делать? Подождите несколько минут. Ребёнок сам «созреет» и сам попросит книгу. Удивительно, но факт!
Упрямство → раздражительность → неврозы → нарушение нервной системы → ложь
Ошибка родителей — предъявлять завышенные требования к поведению, не учитывая реальные возможности ребёнка.
Капризы
Плач по любому поводу, попытка привлечь внимание
Упрямство
Ответ на требование родителя, желание самому решать
Истерика
Сильный плач, крик, битьё головой о стену
Условия возникновения истерики:
- Усталость
- Некомфортная обстановка
- Плохое самочувствие
- Высокая эмоциональная возбудимость
- Чувствительность
- Научитесь заранее замечать признаки
- Переключите внимание ребёнка на действие
- Назовите ребёнку его эмоциональное состояние
- Скажите ребёнку правду о последствиях
- В первую очередь не злитесь, держите себя в руках
- Не давайте длинных объяснений в момент истерики
- Постарайтесь переключить внимание ребёнка
- Простыми словами объясните, почему не выполните требование
- Не обращайте внимания на советы посторонних
- Не поддавайтесь на провокации
- Учите ребёнка извиняться за свои поступки
- Всей семьёй выработайте единую линию запретов и поощрений
- Кризис может начаться в 2,5 года и завершиться к 3,5-4 годам.
- Будьте гибкими, расширяйте права и обязанности ребёнка.
- Позволяйте ребёнку быть самостоятельным.
- Помните, что ребёнок проверяет ваш характер. Будьте тверды.
- Запретов не должно быть слишком много.
- Ребёнок повторяет ваши слова и действия — следите за собой.
- При капризах старайтесь переключить внимание на нейтральное.
- Используйте игру: не ест — играйте в кормление мишки!
- Подчёркивайте, какой ребёнок уже большой, не «сюсюкайте».
- Любите ребёнка и показывайте, что он дорог — даже капризный и упрямый!
🌟 Желаем вам терпения и мудрости — всё получится!